Over PDF/A

PDF/A is de ISO standaard 19005 die bestemd is voor lange termijn archivering in PDF-formaat. PDF/A is een subset van het alom bekende PDF-bestandsformaat; een gestandaardiseerd profiel voor het gebruik van PDF in de lange termijn archivering.
De standaard schrijft gedetailleerd voor welke inhoud geoorloofd is en welke niet. Door deze en andere eisen zal de digitale duurzaamheid van het document gegarandeerd zijn; dit alles onafhankelijk van de oorspronkelijk gebruikte software en besturingssysteem bij creatie van het document.
De voordelen van PDF/A, zoals bijvoorbeeld de full text zoekmogelijkheden, maken het een uitstekend archiveringsformaat dat bij talloze internationale gebruikers en ondernemingen het TIFF-formaat inmiddels verdrongen heeft.

Over het PDF/A Competence Center

Het PDF/A Competence Center is als internationale organisatie in 2006 opgericht. Doel van de organisatie is de bevordering van informatie- en kennisuitwisseling op het gebied van de lange termijn archivering volgens ISO 19005: PDF/A.
Het bestuur bestaat uit de directie van de ondernemingen Callas Software GmbH, Compart AG, Intarsys Consulting GmbH, LuraTech Europe GmbH, PDF Tools AG (CH), PDFlib GmbH en SEAL Systems AG.
In een tijdsbestek van drie jaar zijn meer dan 100 bedrijven en professionals uit circa 20 landen toegetreden als lid van het PDF/A Competence Center.

Bron: www.pdfa.org

ePortfolio gebruik in het onderwijs al vergevorderd

De laatste jaren zijn er op dit terrein diverse - maar uitéénlopende ? initiatieven ondernomen, in Nederland en internationaal. Onderwijsinstellingen hebben veelal het voortouw genomen. Zowel in het MBO als in het HBO wordt op dit moment veelvuldig gebruik gemaakt van een digitaal portfolio. Binnen de universiteiten zien we ook dat het portfolio in opkomst is bij o.a. de lerarenopleidingen en opleidingen zoals Geneeskunde.

Lees meer over dit persbericht op de website van ePortfolio.

Tijdens de gratis toegankelijke bijeenkomst, die georganiseerd is door Forum Standaardisatie, SBR (Standard Business Reporting), XBRL Nederland en programmabureau NOiV (Nederland Open in Verbinding), wordt de bezoeker bijgepraat over de XBRL-standaard die sinds 18 maart op de lijst staat van open standaarden voor 'pas toe of leg uit'. Naast aansprekende voorbeelden uit de praktijk geven ook sprekers als Rob Kuipers (Rijksregisseur SBR) en Steven Luitjens (directeur Logius) meer context aan de standaard en de mogelijke toekomstige ontwikkelingen. De bijeenkomst in Nieuwegein begint om 12.30 uur met een inlooplunch en wordt circa 17.30 uur afgesloten.

Aanmelden voor de 'XBRL-coming out party' van donderdag 9 september in Nieuwegein kan bij Anuskha Soerahi, onder vermelding van 'XBRL-coming out party'.

De afgelopen maanden hebben de standaardenexperts van Surf Foundation en Kennisnet gewerkt aan een geharmoniseerd metadatatoepassingsprofiel. De volledige conceptversie van het nieuwe NL-LOM inclusief de business rules waarop de geharmoniseerde afspraak is gebaseerd vindt u op de NL-LOM wiki: http://wiki.surffoundation.nl/display/nllom/Home.

Surf Foundation en Kennisnet willen aan belangstellenden graag de mogelijkheid bieden op de conceptversie van het nieuwe NL-LOM te reageren. U kunt daartoe contact opnemen met de projectmanager Renate Lorenzini (r.lorenzini@kennisnet.nl).

Nadat de nieuwe standaard is vastgesteld, zullen Forum en College in overleg met Kennisnet en SURFnet bekijken of deze in aanmerking komt voor opname op de lijst met open standaarden voor ?pas toe of leg uit?.

Aanleiding voor de handreiking is om meer inzicht te geven in de gevolgen van de keuzes die gemaakt worden ten aanzien van de toegankelijkheid en duurzaamheid van multimediabestanden. 'Open standaarden zijn daarbij (nog) minder gangbaar dan gesloten standaarden, maar zijn wel in opkomst en dragen bovendien beter bij aan duurzame toegankelijkheid', zo schrijft Hans Westerhof, adjunct-directeur van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, in het voorwoord van de handreiking. 'Multimedia maken meer en meer deel uit van de manier waarop we ons dagelijks uitdrukken. Daarbij maken we gebruik van allerhande formaten, soms zonder daar goed bij stil te staan. Deze handreiking geeft achtergrond bij de de keuzes die gemaakt kunnen worden om video en audio beschikbaar te stellen', aldus Westerhof. 

De 'Handreiking Multimediaformaten' is als digitaal (PDF-)bestand te verkrijgen, maar is ook (zolang de voorraad strekt) als papieren versie te bestellen bij programmabureau NOiV. Geïnteresseerden kunnen in het bezit komen van een papieren versie van het boekwerkje door een e-mail te sturen naar Anuskha Soerahi (Anuskha.Soerahi@noiv.nl), onder vermelding van 'handreiking multimediaformaten'. 

Tegelijkertijd heeft het College Standaardisatie aan de overheid geadviseerd om één factuurmodel te ontwikkelen. Een dergelijk model geeft aan bedrijven duidelijkheid over de vorm van elektronische facturen die de overheid geautomatiseerd kan verwerken. Met het model kan bovendien een brug worden geslagen tussen de verschillende technische factuurstandaarden.

Achtergrond advies

UBL wordt nu door verschillende overheidsorganisaties geïmplementeerd. Echter, op dit moment maken bedrijven in een aantal branches al gebruik van andere, dominante standaarden waarmee ook elektronisch gefactureerd wordt, zoals de open standaard SETU voor het inhuren van tijdelijk personeel (uitzendbranche). Het College beoogt met zijn advies rekening te houden met deze situatie.

Noodzaak van factuurmodel

Het beoogde factuurmodel moet de betekenis van gegevens beschrijven die de Nederlandse overheid in een elektronische factuur verwacht. Het model is een aanvulling op de verschillende gangbare factuurstandaarden. Het vergroot de bruikbaarheid van de internationale standaard UBL in de Nederlandse context. Bovendien kunnen met het model eenvoudig vertalingen worden gemaakt tussen UBL en andere standaarden voor elektronisch factureren, zoals SETU en UN/CEFACT Cross Industry Invoice. Het College ziet het model als een cruciale stap voor de realisatie van verdere kostenbesparingen met elektronisch factureren.

Project eFactureren

Het project eFactureren van het Ministerie van Economische Zaken heeft een eerste factuurmodel ontwikkeld. Op advies van het College wordt dit model verder doorontwikkeld en wordt het beheer ervan goed geregeld. Het doel is om dit model op termijn aan te melden bij het Forum Standaardisatie voor opname op de lijst met open standaarden voor "pas toe of leg uit". Momenteel werkt ondermeer het UWV aan de eerste implementatie op basis van dit factuurmodel.

Voor meer informatie: www.open-standaarden.nl

Een eerdere versie van dit nieuwsbericht is op verzoek van het Forum Standaardisatie licht aangepast.

Aquo-standaard voor waterbeheer

De standaard maakt het mogelijk om op een uniforme manier meetgegevens en analyses uit te wisselen tussen de diverse partijen die betrokken zijn bij het waterbeheer, zoals Waterschappen, Provincies en Rijkswaterstaat. Deze draagt bij aan kwaliteitsverbetering van het waterbeheer, doordat informatie eenvoudiger en sneller gedeeld kan worden. Ook maakt de standaard dubbele metingen overbodig, wanneer verschillende organisaties betrokken zijn bij het beheer van een bepaald gebied.

De standaard is ontwikkeld door de InformatieDesk standaarden Water (IDsW), een samenwerkingsverband van diverse waterbeheerders (Rijkswaterstaat, Unie van Waterschappen, Interprovinciaal Overleg (IPO), Planbureau voor de leefomgeving en het ministerie van LNV). Dit samenwerkingsverband loopt nog tot eind 2010.

Beheer is aandachtspunt

Het College Standaardisatie constateert dat het beheer en het vrije gebruik na 2010 van de standaard nog niet is geregeld. De standaard zal worden toegevoegd aan de lijst met open standaarden voor "pas toe of leg uit"-lijst als deze openstaande zaken ingevuld zijn.

Informeel hebben de bij het Nationaal Wateroverleg betrokken partijen zich al uitgesproken voor het onderbrengen van het beheer van de Aquo-standaard bij het Informatiehuis Water, dat tot stand komt onder regie van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Zowel het beheer als de vrije gebruiksvoorwaarden zijn echter nog niet formeel geregeld.

"Pas toe of leg uit"-regime

Op het moment dat de standaard op de lijst wordt opgenomen zal het "pas toe of leg uit"-regime gelden voor de Aquo-standaard. Organisaties uit de (semi-)publieke sector zijn verplicht de standaard te gebruiken als zij informatie uitwisselen rondom waterbeheer. Organisaties die afwijken van de standaard moeten daarover gemotiveerd verantwoording afleggen.

Noodzaak van factuurmodel

Het beoogde factuurmodel moet de betekenis van gegevens beschrijven die de Nederlandse overheid in een elektronische factuur verwacht. Het model is een aanvulling op de verschillende gangbare factuurstandaarden. Het vergroot de bruikbaarheid van de internationale standaard UBL in de Nederlandse context. Bovendien kunnen met het model eenvoudig vertalingen worden gemaakt tussen UBL en andere standaarden voor elektronisch factureren, zoals SETU en UN/CEFACT Cross Industry Invoice.

Het project eFactureren van het Ministerie van Economische Zaken heeft een eerste factuurmodel ontwikkeld. Op advies van het College wordt dit model verder doorontwikkeld en wordt het beheer ervan goed geregeld. Het doel is om dit model op termijn aan te melden bij het Forum Standaardisatie voor opname op de lijst met open standaarden voor "pas toe of leg uit". Momenteel werkt ondermeer het UWV aan de eerste implementatie op basis van dit factuurmodel.

Advies over factuurstandaarden

Op dit moment maken bedrijven in een aantal branches al gebruik van standaarden waarmee ook elektronisch gefactureerd wordt, zoals de open standaard SETU voor het inhuren van tijdelijk personeel (uitzendbranche). Het College acht het van belang dat de overheid rekening houdt met deze situatie.
Indien branches geen dominante factuurstandaarden kennen, bevestigt het College opnieuw dat de open en internationale standaard UBL 2.0 de aangewezen standaard is voor de overheid om facturen van bedrijven elektronisch te ontvangen. Op termijn is UN/CEFACT Cross Industry Invoice volgens het College de te prefereren internationale standaard voor elektronisch factureren.

De open standaard E-portfolio NL

In een elektronisch portfolio (e-portfolio) zijn gegevens en documenten over relevante opleidingen, kennis en vaardigheden van een persoon digitaal beschikbaar. Een leerling, werkzoekende of werknemer is zelf eigenaar van dit portfolio en kan daarmee zijn competenties beheren en tonen. De open standaard E-portfolio NL gaat over de inhoud, structuur, (meta)data en eisen aan de gegevens en documenten. E-portfolio NL zorgt ervoor dat e-portfolio?s goed uitgewisseld kunnen worden. De specificatie is kosteloos beschikbaar bij NEN dat zorgdraagt voor het beheer van de standaard. Bij de ontwikkeling van de standaard zijn onder andere Kennisnet, SURFFoundation, UWV WERKbedrijf en het Ministerie van Defensie betrokken.

'Pas toe of leg uit'

Door de opname op de lijst met open standaarden gaat voor E-portfolio NL het 'pas toe of leg uit'-regime gelden. Dit houdt in dat (semi-)publieke organisaties bij aanschaf van een systeem voor elektronische portfolio?s, verplicht zijn om te kiezen voor E-portfolio NL. Alleen als dat tot onoverkomelijke problemen leidt in de bedrijfsvoering moet in het jaarverslag verantwoord worden waarom niet voor E-portfolio is gekozen. De opname van de standaard E-portfolio NL ondersteunt de doelstellingen van het Actieplan Nederland Open in Verbinding (NOiV): het realiseren van interoperabiliteit en leveranciersonafhankelijkheid.

Kennisnet

Stichting Kennisnet, die de standaard E-portfolio NL in samenwerking met het veld heeft ontwikkeld en bij het College Standaardisatie heeft aangemeld, vindt dat individuele leer- en werkgegevens moeiteloos moeten kunnen worden overgedragen van de ene partij naar de andere. "Wij vinden het belangrijk dat de open standaard E-portfolio wordt toegepast, omdat deze niet alleen de onafhankelijkheid van scholen verhoogt (beperking vendor lock-in), maar het verbetert ook de doorstroom tussen scholen en de arbeidsmarkt. Verder is het een goed middel om een leerling of student een beter beeld te geven van zijn of haar kwaliteiten. Daarnaast biedt het e-portfolio ondersteuning bij competentiegericht onderwijs tussen onderwijsinstelling en stageplaatsen", zo stelt HP Köhler van Kennisnet.

UWV WERKbedrijf

Naast het eerder genoemde voordeel noemt Govert Claus, Business Consultant Internet bij UWV WERKbedrijf, ook andere positieve aspecten. "E-portfolio levert een bijdrage aan het juist en volledig invullen van het curriculum vitae. Hierdoor kunnen vacatures en kandidaten sneller op elkaar worden afgestemd en wordt de kwaliteit van onze dienstverlening hiermee verbeterd." Al in 2006 heeft UWV WERKbedrijf het E-portfolio ingezet om NedCar te helpen bij een reorganisatie en sindsdien implementeren ze de standaard in hun systemen en maken ze afspraken met partners over het gebruik ervan.

Bedrijfsleven

Ook het bedrijfsleven is positief over de standaard. Misja Bakx is directeur van Matchcare, een bedrijf op het vlak van employability en re-integratie. Hij stelt: "Het combineren van leren en werken gedurende de hele loopbaan is van groot belang om op de huidige dynamiek van de arbeidsmarkt in te kunnen spelen. We hebben de standaard verder verrijkt en gekoppeld met arbeidsmarkt- en competentie-informatie zoals die gebruikt worden in de arbeidsbemiddeling. Zo wordt door E-portfolio NL voorzien in een gecombineerde leer- en werkportfolio dat aansluit op nieuwe opleidingen en certificeringen voor werkenden."

Naast OpenDoc Society is meegewerkt aan de handreiking door de Koninklijke Bibliotheek, het Nationaal Archief, e-Overheid voor Burgers (Webrichtlijnen), de gemeenten Ede, Woerden, Gouda en Assen, KING (Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten), Vereniging van Nederlandse Gemeenten, OpenDoc Society, Digitaal Erfgoed Nederland, SABIC, Adobe, DO Consultancy en het ministerie van Justitie. De uitgave, een co-productie van het programmabureau NOiV en het Forum Standaardisatie, richt zich met name op coördinatoren, hoofden I&A en IT-architecten van overheden die op zoek zijn naar een eerste introductie op dit onderwerp. Volgens de makers van de publicatie zijn zij in eerste instantie verantwoordelijk voor een goede invoering en borging van standaarden op het gebied van gegevensopslag in hun organisatie.